Iedereen vindt het prettig om ‘gehoord’ te worden. Toch luisteren weinig mensen echt goed. Er zijn meer communicatie-valkuilen waar we makkelijk in stappen. In deze blog 10 tips om ze te ontdekken én te leren betere gesprekken te voeren.

1. Check of je gesprekspartner onderwerp X nu wil bespreken

Als je iets wilt bespreken, vraag dan of het op dat moment uitkomt. Noem meteen het onderwerp, dan kan de ander makkelijker beslissen. Respecteer het als de ander ‘nee’ zegt en vraag of je dit op een later moment kunt bespreken, en zo ja wanneer. Met deze aanpak houd je rekening met je gesprekspartner. We zijn het vaak gewend om báf bij iemand ‘binnen te vallen’ door zomaar ons punt op tafel te gooien. Je zult merken dat deze nieuwe aanpak zeer gewaardeerd wordt.

2. Behoud je het recht voor om ‘nee’ te zeggen

Valt iemand bij jou met de deur in huis? Probeer dan zelf even te overdenken: ‘Is dit voor mij het goede moment? Wil ik dit überhaupt bespreken samen?’ Geef jezelf de vrijheid jouw voorkeur te communiceren. Door zelf grenzen te stellen, creëer je ook voor anderen de gelegenheid dit te doen. Wellicht inspireer je er mensen mee. Maar het belangrijkste is dat je jouw eigen grenzen, tijd en energie ermee bewaakt. Je bent het de ander niet verplicht om 24/7 klaar te staan voor mogelijke gespreksbombardementen. 

3. Vraag wat de ander van jou verwacht in het gesprek

Vraag voordat iemand zijn verhaal doet: ‘Wat verwacht je van mij in dit gesprek?’ De ander kan dan zeggen dat hij/zij gewoon even zijn verhaal wil doen, of bijvoorbeeld een advies wil. Pas dan kun je dat advies (dat misschien sowieso op je tong brandt) geven. Als iemand alleen wil vertellen, zal diegene je dankbaar zijn als je niet teveel interrumpeert. Als je helemaal aanwezig bent; een en al oor voor het verhaal en je gesprekspartner.

4. Smeer NIVEA

Staat voor: ‘Niet invullen voor de ander.’ Als we een verhaal horen, zelfs een paar steekwoorden, vult ons brein automatisch de informatie aan. Dat doen de hersenen op basis van kennis die we in eerdere situaties hebben opgedaan. Vanuit gewoonte flappen we onze associaties eruit voor we er erg in hebben. We maken zinnen van iemand af. Dit gebeurt vooral bij mensen die we al langer kennen. Niet doen; is niet leuk voor de ander. Je voorkomt dit door de ander uit te laten praten en eventueel te vragen wat hij/zij precies bedoelt.

5. Slik jouw variant van het verhaal in

Interrumpeer al helemaal niet met: ‘Oh, dat heb ik ook meegemaakt!’ om vervolgens het gesprek over te nemen met jouw eigen variant op de ervaring. Op die manier laat je  het verhaal van de ander links liggen. Terwijl jouw versie op zo’n moment meestal niet relevant is. Ook al heb je iets vergelijkbaars meegemaakt; het gaat nu even om de ander. Tenzij de ander naar jouw ervaring vraagt. Houd hoe dan ook rekening met de balans van het gesprek; hoe lang ben je aan het woord? En de ander? Voelt dat goed? Stuur bij indien gewenst.

6. Wees een OEN

OEN staat voor: ‘Open, eerlijk en nieuwsgierig’. Neem een open houding aan, en laat blijken dat je echt de tijd neemt om het verhaal van de ander tot je te nemen. Laat je nieuwsgierigheid blijken uit de vragen die je stelt, mits je dat meent natuurlijk.

7.  Luister actief

‘Actief luisteren’ doe je door zorgvuldig waar te nemen wat de ander met woorden en lichaamstaal probeert duidelijk te maken. Het betekent ook dat je de ander laat weten dát je luistert. Bijvoorbeeld door elkaar aan te kijken, te knikken en af en toe ‘ja’ te zeggen. Probeer je in te leven in wat hij/zij meemaakt en hoe dat zou zijn.

5. Spiegel de houding van je gesprekspartner

Spiegel subtiel de lichaamshouding van de ander Onderzoek toont aan dat gespiegelde mensen zich meer gehoord voelen. Stel: je zit aan tafel, en je gesprekspartner staat – en toornt daarmee boven je uit. Geen ideale positie om een vertrouwelijk verhaal te doen. Het zit ook in subtiele dingen als naar elkaar toe zitten, of juist ontspannen achterover. Je kunt elkaar tijdens het gesprek een beetje volgen. Mensen die elkaar sympathiek vinden, doen dit meestal vanzelf.

6. Gebruik LSD

Staat voor: ‘luisteren, samenvatten en doorvragen’. Probeer de ander altijd eerst helemaal te begrijpen. Iemand begrijpen is goed luisteren, doorvragen op wat iemand zegt en diens verhaal samenvatten, net zolang tot de ander bevestigt: ‘Spijker op zijn kop!’ of: ‘Dat is precies wat ik bedoel!’ Neem hier de tijd voor. Probeer niet de ander ‘door te zagen’ met je vragen, het moet geen kruisverhoor worden.

7. Laat OMA thuis

Staat voor: ‘Oordeel, mening, advies’. Bijna iedereen doet het; direct klaarstaan met een advies, een volgende stap die de persoon kan zetten etc. Maar is dit wel gewenst? Heeft de ander gevraagd om jouw advies of oordeel? Je mening? Heb je gevraagd of de ander daarop zat te wachten? Het is een veel voorkomend automatisme. Maar door het niet te doen, stijgt de kwaliteit van een gesprek.

8. Aandacht is de basis van ieder goed gesprek

Soms is het ook fijn als iemand alleen maar naar je luistert. Naar je kijkt en helemaal aanwezig is bij je verhaal. Dus zelfs zonder knikken, ‘ja’, ‘oh?’ en doorvragen. Gewoon alleen aanwezig zijn. Toen ik dat voor het eerst probeerde, was het onwennig om iemand echt alleen maar aan te kijken. Maar toen het een tijdje voortduurde, merkte ik dat ik zo wel écht goed kon luisteren. Degene met wie ik sprak vond het ook heel fijn omdat de pure aandacht haar het gevoel gaf dat ze écht helemaal gehoord werd. Ze maakte zich geen zorgen over of ik het begreep, wat ik ervan vond, of ze al moest stoppen met praten etc. Ze kon echt haar verhaal doen. Andersom vond ik het ook heel fijn om te ervaren dat iemand vol aandacht zat te luisteren. Misschien vind je het leuk om dit eens samen met een bekende uit te proberen?

9. Probeer eens een dag helemaal niet te communiceren

De beste antwoorden en de grootste rust en inzichten kreeg ik vaak tijdens de zogenaamde stilte-retraites. Dat zijn programma’s waarbij je bewust je aandacht naar binnen richt (voor bijvoorbeeld een dag of meer dagen) en niet naar buiten, zoals we dat vaak wel doen. Dat betekent dus ook dat je niet met anderen communiceert, schrijft, met je telefoon speelt, leest etc. Je bent echt in stilte. Ik merkte zelf altijd dat alle communicatie die daarna volgde, veel aandachtiger was. En het is ook heerlijk om even niet te communiceren. 😉

10. Leg je communicaties eens onder de loep

Met welke mensen uit je omgeving communiceer je het liefste? Kun je voor jezelf duiden wat nou precies maakt dat je het liefste met die mensen praat? Schrijf 3-5 aspecten op die het voor jou zo prettig maken om met hen te praten en vraag je af of je zelf deze aspecten ook al voldoende in je eigen communicatie brengt. Misschien kun je er iets uit meenemen? Wellicht ben je al erg tevreden; good for you! Je kunt ook eens aan mensen vragen hoe ze het vinden om met jou te communiceren. Wellicht haal je daar nog leerpunten uit.

Dit betekent natuurlijk niet dat je nooit meer met de deur in huis kunt vallen, nooit meer mag interrumperen, ongevraagd adviseren of een boze uitval kunt hebben. De tips zijn bedoeld om meer mogelijkheden aan je communicatie-skills toe te voegen en er wellicht mee te experimenteren om te zien of ze iets voor je doen. Ben benieuwd! Succes!

Reageren & delen via Social Media en e-mail kan helemaal onderaan deze pagina. Ja, ik wil maandelijks de nieuwsbrief ontvangen met aanbiedingen en extra tips.

 – Sanne Wurzer, life coach

Advertenties